logo ecdl Polska logo Polskie Towarzystwo Informatyczne

Europejski Certyfikat Umiejętności Komputerowych

Perspektywa 2014-2020

 

Spis treści:

1. Wsparcie udzielane w ramach Priorytetu Inwestycyjnego 10

     1.1. Kwalifikacje cyfrowe

     1.2. Standard wymagań kompetencji cyfrowych – wytyczne MR

     1.3. Rama kompetencji DIGCOMP

     1.4. Poważne błędy w postrzeganiu DIGCOMP

     1.5. Dlaczego ECDL?

     1.6. Jak ECDL wypełnia ramę DIGCOMP?

     1.7. ECDL a priorytet inwestycyjny 10 (i)

     1.8. DIGCOMP v.2.0

2. Umiejętności komputerowe i ich certyfikacja

 

1. Wsparcie udzielane w ramach Priorytetu Inwestycyjnego 10

W „Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020”, obowiązujących od 6 września 2016 r. (https://www.mr.gov.pl/media/26125/Wytyczne_edukacja_aktualne_7_9_2016.pdf), wydanych przez Ministra Rozwoju, określono warunki i procedury realizacji projektów w obszarze edukacji w ramach PO WER i RPO współfinansowanych ze środków EFS w latach 2014 – 2020. Wytyczne służą zapewnieniu niezbędnej koordynacji działań podejmowanych w całym kraju z wykorzystaniem środków EFS w celu tematycznym 10 Inwestowanie w kształcenie, szkolenie oraz szkolenie zawodowe na rzecz zdobywania umiejętności i uczenia się przez całe życie.

W ostatniej edycji „Wytycznych…”  po raz pierwszy zróżnicowano kwalifikacje i kompetencje w zakresie TIK.

Poprzednie Wytyczne obowiązywały od 2 czerwca 2015 r. do 5 września 2016 r. Wytyczne są skierowane do IZ PO WER oraz IZ RPO na lata 2014 – 2020. Wytyczne stosuje się do projektów realizowanych w ramach następujących Priorytetów Inwestycyjnych:

  1. 10(i) ograniczenie i zapobieganie przedwczesnemu kończeniu nauki szkolnej oraz zapewnianie równego dostępu do dobrej jakości wczesnej edukacji elementarnej oraz kształcenia podstawowego, gimnazjalnego i ponadgimnazjalnego, z uwzględnieniem formalnych, nieformalnych i pozaformalnych ścieżek kształcenia umożliwiających ponowne podjęcie kształcenia i szkolenia;
  2. 10(iii) wyrównywanie dostępu do uczenia się przez całe życie o charakterze formalnym, nieformalnym i pozaformalnym wszystkich grup wiekowych, poszerzanie wiedzy, podnoszenie umiejętności i kompetencji siły roboczej oraz promowanie elastycznych ścieżek kształcenia, w tym poprzez doradztwo zawodowe i potwierdzanie nabytych kompetencji;
  3. 10(iv) lepsze dostosowanie systemów kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy, ułatwianie przechodzenia z etapu kształcenia do etapu zatrudnienia oraz wzmacnianie systemów kształcenia i szkolenia zawodowego i ich jakości, w tym poprzez mechanizmy prognozowania umiejętności, dostosowania programów nauczania oraz tworzenia i rozwoju systemów uczenia się poprzez praktyczną naukę zawodu realizowaną w ścisłej współpracy z pracodawcami;
  4. 10(a) inwestowanie w kształcenie, szkolenie oraz szkolenie zawodowe na rzecz zdobywania umiejętności i uczenia się przez całe życie poprzez rozwój infrastruktury edukacyjnej i szkoleniowej.

Celem interwencji EFS jest między innymi zwiększenie uczestnictwa osób dorosłych w uczeniu się przez całe życie, w tym uzyskiwanie kwalifikacji lub zdobywanie i poprawa kompetencji tych osób w zakresie TIK.

Środki EFS zostaną przeznaczone między innymi na wsparcie osób wykazujących największą lukę kompetencyjną w zakresie TIK oraz posiadających największe potrzeby w dostępie do edukacji, w tym m. in. do osób o niskich kwalifikacjach i osób w wieku 50 lat i więcej. IZ RPO może dookreślić katalog kategorii takich osób na podstawie wyników analizy społeczno-gospodarczej w regionie, a także z uwzględnieniem struktury wykształcenia społeczeństwa i ich udziału w edukacji.

Zakres wsparcia udzielanego w ramach RPO obejmuje między innymi:

  1. szkolenia lub inne formy uzyskiwanie kwalifikacji lub zdobywanie i poprawę kompetencji cyfrowych, skierowane do osób dorosłych, które z własnej inicjatywy są zainteresowane nabyciem, uzupełnieniem lub podwyższeniem umiejętności, kompetencji lub kwalifikacji w powyższym zakresie;
  2. programy walidacji i certyfikacji kompetencji uzyskanych poza projektem w zakresie TIK.

IZ RPO zapewni, że zrealizowane dzięki wsparciu EFS szkolenia lub inne formy kształcenia:

  1. w przypadku kwalifikacji – zakończą się formalnym wynikiem oceny i walidacji oraz będą dawać możliwość uzyskania certyfikatu (nadaniem kwalifikacji) albo
  2. w przypadku kompetencji – będą dawać możliwość uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie kompetencji, zgodnie z zaplanowanymi we wniosku o dofinansowanie projektu lub regulaminie konkursu etapami, o których mowa w Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020.

 

1.1. Kwalifikacje cyfrowe

Kwalifikacje możliwe do uzyskiwania w ramach projektów unijnych docelowo będą określone w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (jak dotąd do Rejestru zgłoszono niewiele kwalifikacji rynkowych, w tym jedną z zakresu TIK – zaproponowaną przez Polskie Towarzystwo Informatyczne). Dopóki Rejestr nie zostanie wypełniony kwalifikacjami, trzeba posiłkować się listą kwalifikacji rynkowych, a w szczególności międzynarodowych, określonych w punkcie 2c pisma Ministerstwa Rozwoju, Ministerstwa Edukacji i Instytutu Badań Edukacyjnych z dnia 26 kwietnia 2016 r. pt. „Podstawowe informacje dotyczące uzyskiwania kwalifikacji w ramach projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego”.  Materiał jest interpretacją Ministerstwa Rozwoju i jego rolą nie jest ogólne definiowanie kwalifikacji, ale wyjaśnienie, w jaki sposób mierzyć wskaźniki EFS dotyczące uzyskiwania kwalifikacji. Opracowanie będzie obowiązywać do czasu pełnego uruchomienia Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji i ujęcia w nim odpowiedniej liczby kwalifikacji rynkowych. Ministerstwo przekaże informację o terminie, do kiedy powyższe zasady będą miały charakter obowiązujący w kontekście realizacji projektów współfinansowanych z EFS, a od kiedy za kwalifikacje będzie można uznać wyłącznie te określone w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji.

Zgodnie ze wspomnianym pismem kwalifikacja to określony zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, nabytych w edukacji formalnej (szkolnej i uniwersyteckiej), edukacji pozaformalnej (kursy i szkolenia) lub poprzez uczenie się nieformalne (samodzielne), zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w walidacji oraz formalnie potwierdzone przez instytucję uprawnioną do certyfikowania.

Zgodność z ustalonymi wymaganiami oznacza, że wymagania dotyczące efektów uczenia się (wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych), składających się na daną kwalifikację, opisane są w języku efektów uczenia się. Ponadto, dla kwalifikacji powinny być również określone wymagania dotyczące walidacji, a proces nadawania kwalifikacji (walidacji i certyfikowania) powinien być objęty zasadami zapewniania jakości.

Jako kwalifikacje wymieniono w przywołanym piśmie, w punkcie 2c, między innymi certyfikaty ECDL, EPP e-Urzędnik czy EUCIP CORE, dla których jedyną instytucją certyfikującą na terenie Polski jest Polskie Towarzystwo Informatyczne (PTI) i działający w jego ramach ECDL Polska. We wspomnianym piśmie znajduje się też lista instytucji certyfikujących. Jako jedyną dla kwalifikacji w zakresie umiejętności komputerowych (zgodnie z ramą kompetencji informatycznych i informacyjnych DIGCOMP) – wymieniono tam Polskie Towarzystwo Informatyczne.

Dla certyfikatów międzynarodowych (a takimi są wszystkie certyfikaty ECDL) źródłem opisu efektów uczenia się i wymagań dotyczących walidacji są najczęściej międzynarodowe standardy egzaminacyjne, w przypadku ECDL określone przez Fundację ECDL z Irlandii. W takich przypadkach standardy egzaminacyjne wypracowane przez międzynarodową organizację zostają w całości lub z niewielkimi zmianami (mającymi na celu dostosowanie modelu do warunków krajowych) wprowadzane w Polsce, a o jakość całego procesu dbają polskie instytucje (w przypadku ECDL jest to Polskie Towarzystwo Informatyczne), we współpracy z zagranicznymi partnerami. W związku z powyższym, otrzymanie ww. certyfikatów należy traktować jako uzyskanie kwalifikacji. Na stronie internetowej www.ecdl.pl można znaleźć informacje o wszystkich certyfikatach ECDL. Są też zamieszczone sylabusy poszczególnych modułów egzaminacyjnych, opisane w języku efektów uczenia się, które pozwalają zarówno dowiedzieć się co trzeba wiedzieć i umieć żeby zdać egzamin jak i czego uczyć na kursach i szkoleniach, żeby przygotować słuchaczy do zdania egzaminów ECDL.

W Ministerstwie Rozwoju opracowano także listę sprawdzającą do weryfikacji, czy dany certyfikat/dokument można uznać za kwalifikację na potrzeby mierzenia wskaźników monitorowania EFS dot. uzyskiwania kwalifikacji. Jeśli spełniony jest choć jeden z następujących warunków, certyfikat można uznać za kwalifikację:

  1. Czy wydany dokument jest potwierdzeniem uzyskania kwalifikacji w zawodzie (np.: po ukończeniu nauki zawodu u rzemieślnika, po ukończeniu kwalifikacyjnego kursu zawodowego)?
  2. Czy dokument został wydany przez organy władz publicznych lub samorządów zawodowych (np.: Urząd Dozoru Technicznego czy Instytut Spawalnictwa) na podstawie ustawy lub rozporządzenia?
  3. Czy dokument potwierdza uprawnienia do wykonywania zawodu na danym stanowisku (tzw. uprawnienia stanowiskowe, np.: operator koparki) i został wydany po przeprowadzeniu walidacji?
  4. Czy dokument jest certyfikatem, dla którego wypracowano system walidacji i certyfikowania efektów uczenia się na poziomie międzynarodowym (lista zidentyfikowanych certyfikatów w pkt 2c opracowania)?

Wszystkie certyfikaty ECDL spełniają warunek 4, są więc uznane za kwalifikacje.

Jeśli nie jest spełniony żaden z powyższych warunków (a niestety dla zdecydowanej większości istniejących w Polsce „certyfikatów” tak właśnie jest), są jeszcze warunki dodatkowe, które z kolei – żeby certyfikat uznać za kwalifikację – muszą być spełnione wszystkie:

  1. Czy walidacja efektów uczenia się została przeprowadzona zgodnie z wewnętrznym system zapewniania jakości przeprowadzanych procesów?
  2. Czy wydany certyfikat zawiera opis efektów uczenia się?
  3. Czy wydany certyfikat jest rozpoznawalny w danej branży, tzn. spełnia co najmniej jedną z poniższych przesłanek:

I znów bardzo mało jest w Polsce certyfikatów, które spełniają wszystkie te warunki, szczególnie warunek 3 (pierwsze dwa, często na siłę, bywają spełnione).

 

1.2. Standard wymagań kompetencji cyfrowych – wytyczne MR

Standard wymagań dla kompetencji cyfrowych, które powinni osiągnąć uczestnicy projektu został określony w załączniku nr 2 do Wytycznych. IZ RPO zapewnia zamieszczenie tego standardu w regulaminie konkursu. Każdy projekt powinien obejmować co najmniej wszystkie kompetencje ramowe wskazane w ramach Standardu w obszarach Informacja, Komunikacja i Tworzenie treści, na dowolnym poziomie zaawansowania. Powyższy warunek nie ma zastosowania do kwalifikacji cyfrowych, a także do projektów realizowanych z wykorzystaniem podejścia popytowego.

IZ RPO gwarantuje, że beneficjenci utrwalą i będą przechowywać wyniki walidacji przeprowadzonej w ramach projektu na potrzeby kontroli i późniejszej ewaluacji przez okres przechowywania dokumentacji projektowej.

 

1.3. Rama kompetencji DIGCOMP

Standard wymagań kompetencji cyfrowych określony w Wytycznych MR został przygotowany na podstawie wyników projektu DIGCOMP, zrealizowanego przez Institute for Prospective Technological Studies w Sevilli, na podstawie analizy dotychczasowych ram kompetencji cyfrowych, przeprowadzonej w ramach unijnego projektu DIGCOMP, która umożliwiła przygotowanie ramy kompetencji informatycznych i informacyjnych (Digital Competence Framework). Rama o której mowa, została w wersji 1.0 (na której oparta jest wersja polska) opublikowana w roku 2013 (http://ftp.jrc.es/EURdoc/JRC83167.pdf). Jak piszą we wspomnianym dokumencie jego autorzy (pkt. 1.3): „The outputs that are proposed here are the result of an intensive and diversified consultation process. However, this remains a conceptual framework, as it has never been piloted nor implemented. A subsequent step for this proposal would be to try the framework in practice, and to amend and refine it according to feedback from practitioners and users.”

Twórcy ramy DIGCOMP zorientowali się, iż nie przystaje ona w żaden sposób do tworzonych w Unii Europejskiej Europejskich Ram Kwalifikacji, którym odpowiada także – tworzona w Polsce – Polska Rama Kwalifikacji. Dali temu wyraz na spotkaniu w dniu 15 czerwca 2015 r w Brukseli (prezentacja ze spotkania – http://www.slideshare.net/vuorikari/et2020-wg-digcomp-and-8-levels-of-learning-outcomes), na którym zapowiedziano rychłe opracowanie wersji 1.1 ramy DIGCOMP, rozłożonej – zgodnie z założeniami Europejskich Ram Kwalifikacji – na 8 poziomów (slajd 40 pokazany poniżej). Dodatkowo zasugerowano, że ze względu na przeznaczenie ramy DIGCOMP dla szerokich rzesz społeczeństwa, dwa najwyższe poziomy powinny zostać niewypełnione, jako że charakteryzują umiejętności zawodu informatyka.

ERK1

Wersja 1.1 ramy DIGCOMP nigdy nie powstała a  jej autorzy na konferencji w Brukseli w dniu 9 lutego 2016 r. (http://www.slideshare.net/vuorikari/digital-competence-framework-for-citizens-digcomp-state-of-play-and-next-steps) zapowiedzieli wersję 2.0.

24 DigComp 2.0: From 3 to 8 levels of learning outcomes

Dotychczasowe poziomy A, B, C ramy z wersji 1.0 będą odpowiadały poziomom 1-6 Europejskiej Ramy Kwalifikacji, zaś poziomy 6-8 obejmą kompetencje „wysoko specjalizowane”. Wersja 2.0 w części konceptualnego modelu odniesienia została opublikowana w czerwcu 2016 r. (jej polskie tłumaczenie, zrealizowane przez ECDL Polska, można znaleźć tutaj)  a jej rozpisanie na 8 poziomów zaawansowania zapowiadane jest na pierwszą połowę 2017 roku. Więcej informacji o ramie kompetencji cyfrowych DIGCOMP można znaleźć na polskojęzycznej stronie http://digcomp.org.pl/.

1.4. Poważne błędy w postrzeganiu DIGCOMP

Niestety dały się zauważyć 3 poważne błędy w postrzeganiu ramy DIGCOMP, których szkodliwość dla efektywności projektów szkoleniowych może być ogromna:

  1. traktowanie ramy DIGCOMP jako gotowego zestawu 15 programów szkoleniowych (po 3 poziomy zaawansowania dla każdego z 5 obszarów), które można zaaplikować wszystkim (szczególnie wykluczonym cyfrowo), którzy chcą się doszkolić,
  2. założenie, że program szkoleń dla grupy docelowej powinien obejmować wszystkie 21 kompetencji ramowych (w nowych Wytycznych MR określono wyraźnie, iż obowiązkowe są jedynie 3 pierwsze obszary ramy DIGCOMP (na 5 istniejących)),
  3. założenie, że program szkoleń dla grupy docelowej, powinien obejmować wszystkie 3 poziomy zaawansowania (w nowych Wytycznych MR określono wyraźnie, że projekty mogą dotyczyć dowolnego poziomu zaawansowania).

Omówię teraz te błędy szczegółowo:

Po pierwsze chodzi o traktowanie ramy DIGCOMP jako macierzy kompetencji czy zestawu 15 programów szkoleniowych (po 3 poziomy zaawansowania dla każdego z 5 obszarów) – już nawet nie zestawu 63 programów szkoleniowych (po 3 poziomy zaawansowania dla każdej z 21 modelowych kompetencji), co też byłoby błędem. Programów szkoleniowych, na podstawie których można jednoznacznie zaprojektować kształcenie a jego efekty potwierdzić jednoznacznym zewnętrznym certyfikatem. Tymczasem rama kompetencji to struktura czy opis hierarchii poziomów kompetencji, umożliwiająca porównanie różnych kompetencji szczegółowych z każdego z reprezentowanych obszarów, w ramach każdej kompetencji ramowej (modelowej). Wystarczy zajrzeć do opracowania wprowadzającego ramę DIGCOMP – już sam tytuł „DIGCOMP: A Framework for Developing and Understanding Digital Competence in Europe” (DIGCOMP: Rama dla Rozwijania i Rozumienia Cyfrowych Kompetencji w Europie) wyraźnie wskazuje czym jest ta rama. Dodatkowo, cytaty z tego opracowania (zamieszczamy już tylko tłumaczenia) pozwalają lepiej wyjaśnić czym jest rama DIGCOMP:

W opracowaniu podano też (pominięte w polskim tłumaczeniu, dołączonym do „Wytycznych…”) przykłady zastosowań poszczególnych kompetencji w dwóch dziedzinach: nauce szkolnej i pracy zawodowej. I tak dla kompetencji 3.4 „Programowanie” w obszarze 3 podano dla poszczególnych poziomów zaawansowania takie przykłady zastosowań:

W nauce szkolnej:

W pracy zawodowej:

Są to jak widać całkiem różne kompetencje szczegółowe, co wyraźnie wskazuje odmienność takich kompetencji, które można zaprojektować i umieścić w jednym „okienku” ramy (kompetencji ramowej). W oryginalnym opracowaniu zasugerowano także możliwość stworzenia kompetencji szczegółowych dla takich dziedzin jak czas wolny, społeczeństwo, kupowanie i sprzedawanie, bycie obywatelem, opieka zdrowotna, dobrostan…. Tych różnych, nieporównywalnych kompetencji szczegółowych, odpowiadających jednej kompetencji ramowej z ramy DIGCOMP i opisanych takimi samymi deskryptorami będzie więc całkiem sporo.

Z powyższego wynika, że elementy wielu różnych programów szkoleniowych i odpowiadających im certyfikatów mogą odpowiadać tej samej kwalifikacji z ramy DIGCOMP (nie mówiąc już o obszarze) i temu samemu poziomowi zaawansowania (a więc wpasowywać się w to samo „okienko” ramy). Tak samo zbudowane są Krajowe (i Europejskie) Ramy Kwalifikacji (a także ramy sektorowe) – na podstawie deskryptorów, odpowiadający danej kwalifikacji zestaw efektów uczenia się (opisany sylabusem) przypisywany jest do poziomu ramy, i do tego samego poziomu może być przypisanych wiele różnych kwalifikacji szczegółowych. Ażeby na konkretnym przykładzie zilustrować brak możliwości przypisania jednego zestawu efektów uczenia się (a więc i elementów jednego certyfikatu) do pojedynczej kwalifikacji ramy DIGCOMP (nie mówiąc o obszarze), posłużę się dwoma przykładami.

Pierwszy przykład: w obszarze 3 jest kompetencja 3.1 „Tworzenie treści” zaś w standardzie wymagań mamy taki zapis:

3.1 Tworzenie treści 

Poziom zaawansowania B – Umie tworzyć treści cyfrowe w różnych formatach, w tym multimedialne (na przykład tekst, tabela, obrazy, nagrania audio).

W opisie podano przykładowe treści, które szkolony powinien umieć tworzyć (tekst, tabela, obrazy, nagrania audio); nie precyzuje się jednak jakie to rodzaje treści, ile ich ma być, czy wystarczy jeden rodzaj treści (np. tekst), dwa (np. tekst i tabela), czy może ma ich być te kilka wymienionych w przykładzie, czy też jeszcze inne, takie jak prezentacja, baza danych, strona internetowa, video, projekt organizacyjny czy też projekt np. architektoniczny – a to przecież też są treści.

Drugi przykład: także w obszarze 3 jest kompetencja 3.4 „Programowanie” zaś w standardzie wymagań mamy taki zapis:

3.4 Programowanie

Poziom zaawansowania C – Umie wprowadzać zmiany w (otwartym) oprogramowaniu, zmieniać, modyfikować, pisać kod źródłowy, umie kodować i programować w kilku językach, zna i rozumie, jakie są funkcje w programach.

Programować w kilku językach – w ilu? W dwóch, trzech, pięciu, dziesięciu? A jak już nawet przyjmiemy w ilu, to w jakich? Języków programowania różnej skali trudności są setki…..
A uczy się ich na zawodowych kursach specjalistycznych albo w uczelniach wyższych.

Skoro w tych przykładach (a nie są one jedyne) odpowiedzi na postawione pytania nie udziela standard wymagań (a z założenia – jako rama kompetencji – nie udziela), to program szkolenia musi być zdefiniowany przez wnioskodawcę tak, by wpisywał się w ramę, ale każdy wnioskodawca może to zrobić inaczej – nie ma tu jednoznaczności. Powinien określić, czego będzie chciał uczyć na szkoleniach. Ile to szkolenie będzie trwało (tworzenie tekstów jest łatwiejsze niż tworzenie video, język SCRATCH jest łatwiejszy od C++ a więc potrzeba inną liczbę godzin szkoleniowych)? Ile zapłacić trzeba wykładowcy (różni specjaliści mają różne stawki)? Jakich podręczników użyje (nie wszystkie mają przecież takie same ceny)? Jakim zewnętrznym certyfikatem potwierdzi (a jest to wymagane) nabyte kompetencje uczestników szkoleń? Nie jest możliwe, by jeden certyfikat potwierdzał nabycie efektów uczenia się dla różnych kompetencji szczegółowych, uplasowanych w jednym „okienku” ramy. A jednak objawiły się ponownie na rynku nierzetelne firmy, które dziś do obsłużenia całej ramy oferują JEDEN zestaw 15 „certyfikatów” (po JEDNYM na każdy obszar – już nawet nie na kompetencję – i poziom zaawansowania), nie podając nawet sylabusów owych certyfikatów (czyli zestawu efektów uczenia się do osiągnięcia przez uczestników, które ten certyfikat potwierdza) – za to podając ich cenę. Projekt oparty na takiej „certyfikacji” będzie więc sporządzony nierzetelnie, niewiarygodny. Nie da się zaplanować szkolenia, jeśli nie wiadomo, co będzie sprawdzane na egzaminie! A jednak zwiedzeni prostotą „rozwiązania” projektodawcy (i oceniający ich urzędnicy) mogą się na to dać nabrać.

Po drugie standard DIGCOMP określa bardzo szeroką gamę kompetencji – zgodnie z założeniami wszelkie możliwe kompetencje informatyczne (na różnych poziomach zaawansowania): od tych powszechnych kompetencji „dla (prawie) wszystkich” – jak zawarte w obszarach Informacja czy Komunikacja, poprzez kompetencje „świadomego użytkownika” – jak zawarte w obszarach Tworzenie Treści i Bezpieczeństwo, po kompetencje „dociekliwego użytkownika i profesjonalisty” – jak te z obszaru Rozwiązywanie Problemów. I znów należało zadać sobie pytanie, czy program szkoleń powinien obejmować wszystkie te kompetencje, skoro szkolenia mają być skierowane do osób wykazujących największą lukę kompetencyjną w zakresie TIK oraz posiadających największe potrzeby w dostępie do edukacji, w tym m. in. do osób o niskich kwalifikacjach i osób w wieku 50 lat i więcej, a więc do co najwyżej świadomych użytkowników TIK. Pełny zakres kompetencji informatycznych mogą dawać studia wyższe na kierunkach informatycznych, ale też nie wszystkie je dają. Czy szkolenia EFS miałyby zastąpić studia wyższe a nawet być od nich wszechstronniejsze?

Po trzecie wreszcie standard DIGCOMP określa kilka poziomów kompetencji: od podstawowych e-kompetencji (poziom zaawansowania A), które powinny być w posiadaniu wielu osób, po zaawansowane kompetencje informatyczne, charakteryzujące zawód informatyka (poziom zaawansowania C). Warto zauważyć, że według schematu z prezentacji „Europejska rama kompetencji cyfrowych dla obywateli” (o której niżej), rama ta w wersji 2.0 będzie rozpisana na 8 poziomów zaawansowania (z ewentualnie dwoma najwyższymi nieobsadzonymi), zaś poziomowi C z wersji 1.0 (będącej podstawą Wytycznych) odpowiadają 3 najwyższe poziomy Europejskiej (i Polskiej) Ramy Kwalifikacji, które – w obszarze edukacji formalnej – odpowiadają licencjatowi, magisterium i doktoratowi. I w projektach, w których chodzi o edukację w zakresie ICT dla wykluczonych cyfrowo, o takim poziomie raczej nie ma sensu mówić.

Widać więc wyraźnie – DIGCOMP nie jest zestawem programów szkoleniowych czy macierzą konkretnych kompetencji ale prawdziwą ramą kompetencji, którą – zgodnie z zamierzeniami Autorów – programami szkoleń trzeba dopiero wypełnić.

1.5. Dlaczego ECDL?

W ramach projektu DIGCOMP przeanalizowano 15 istniejących europejskich ram kompetencji cyfrowych (http://ftp.jrc.es/EURdoc/JRC68116.pdf) , na podstawie których powstała zawarta w Wytycznych wersja Digital Competence Framework (DIGCOMP). Wśród analizowanych ram jedynie dwie obecne są w Polsce: ECDL i IC3 (Certiport).

Na wspomnianym wyżej spotkaniu w Brukseli pokazano także „mapowanie” ramy DIGCOMP do Europejskiej Klasyfikacji Umiejętności, Kompetencji, Kwalifikacji i Zawodów (ESCO) i do systemu certyfikacji ECDL – jako JEDYNEGO (slajd 37 pokazany poniżej).

ERK2

Mapowanie przebiega nie do modułów ECDL ale do poszczególnych obszarów wiedzy i umiejętności, opisanych w sylabusach każdego modułu (sylabusy można znaleźć na naszej stronie, w zakładce „Certyfikaty” w podzakładce „ECDL Profile” pod prostokątami z nazwami modułów na dole strony). Pełna tabela mapowania znajduje się tutaj (1).

Dodatkowo, w piśmie z 13.08.2015 (DZF.VI.8460.13.IS.1) na temat uzyskiwania kwalifikacji w ramach projektów współfinansowanych z EFS, skierowanym do wszystkich IZ RPO i IP POWER, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju pisze, że kwalifikacjami są również certyfikaty, dla których wypracowano już system walidacji i certyfikowania efektów uczenia się na poziomie międzynarodowym. Dotyczy to w szczególności kwalifikacji komputerowych, np. ECDL, a Polskie Towarzystwo Informatyczne (Operator Krajowy ECDL) jest wymienione jako przykład jednostki certyfikującej, jedyny w zakresie kompetencji informatycznych.

Warto też wspomnieć, iż w Katalogu Rekomendacji Cyfrowego Urzędu, zalecanego jako podstawa do działania 2.2 POPC przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa, jedynymi certyfikatami wymienionymi z nazwy są ECDL STANDARD, EPP e-Urzędnik i EUCIP CORE (dla wszystkich Polskie Towarzystwo Informatyczne jest jedyną instytucją certyfikującą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej).

W rezultatach prac projektowych nad Polską Ramą Kwalifikacji także można szukać wskazówek co do właściwych certyfikatów, potwierdzających kompetencje cyfrowe. Zespół projektowy Instytutu Badań Edukacyjnych rozpatrywał nadawane w Polsce kwalifikacje z zakresu IT i elektronika (Ziewiec-Skokowska G., Tomaszuk A., Pierwieniecka R., Stęchły W., Propozycja metody określania poziomu kwalifikacji, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa 2014, http://www.kwalifikacje.edu.pl/images/download/Publikacje/Propozycja_metody_okreslania.pdf, str. 41-42) – poza kwalifikacjami zawodowymi, nadawanymi przez OKE, znalazły się tam jedynie kwalifikacje ECDL. Projekt Polskiej Ramy Kwalifikacji, realizowany przez IBE, czerpał obficie z doświadczeń ECDLa na polu jakości (Chłoń-Domińczak A. (red), W drodze do Polskiej Ramy Kwalifikacji. Dobre praktyki w systemie kwalifikacji, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa 2015, http://www.kwalifikacje.edu.pl/images/download/Publikacje/Dobre_praktyki_internet_mm.pdf, str. 65-78). Przedstawiciele PTI byli też wielokrotnie proszeni o prezentacje na temat jakości certyfikacji na przykładzie ECDL na wielu regionalnych konferencjach IBE, prezentujących rezultaty projektu (http://biblioteka-krk.ibe.edu.pl/opac_css/doc_num.php?explnum_id=664, http://biblioteka-krk.ibe.edu.pl/opac_css/doc_num.php?explnum_id=928).

1.6. Jak ECDL wypełnia ramę DIGCOMP?

Zazwyczaj obszar wiedzy i umiejętności z sylabusa modułów ECDL jest znacznie szerszy od obszaru ramy DIGCOMP. W ramach jednego modułowego egzaminu ECDL sprawdzanych jest wiele kompetencji szczegółowych, wpisujących się w kompetencje modelowe ramy DIGCOMP. Moduły ECDL w różny sposób wpisują się w kompetencje modelowe ramy DIGCOMP, pokrywając w efekcie całą ramę na poziomach zaawansowania A i B (niektóre moduły ECDL, szczególnie z grupy zaawansowanych, pokrywają także niektóre kompetencje na poziomie zaawansowania C).

Moduły: ECDL Podstawy pracy z komputerem (B1), ECDL Podstawy pracy w sieci (B2) i ECDL IT Security (S3) zostały rozszerzone w stosunku do dotychczas obowiązujących modułów (sylabusy wszystkich rozszerzonych modułów są już dostępne: (B1), (B2), (S3) ). Jest też dostępny nowy moduł ECDL Rozwiązywanie problemów (S9).. Niezmienione pozostały sylabusy modułów: e-Obywatel, ECDL Przetwarzanie tekstów (B3), ECDL Arkusza kalkulacyjne (B4), ECDL Użytkowanie baz danych (S1), ECDL Grafika menedżerska i prezentacyjna (S2), ECDL Edycja obrazów (S4), ECDL Zarządzanie projektami (S5), ECDL Web Editing (S6), ECDL CAD 2D (S8).

Aby lepiej zobrazować możliwość certyfikowania kompetencji zdobytych na szkoleniach (zgodnych z ramą DIGCOMP) poprzez moduły (egzaminy) ECDL, przygotowaliśmy 3 tabele zbiorcze, w różnych układach (których pełna wersje zamieszczone są w plikach: Wypełnienie Ramy, Kompetencje, Moduły ECDL).

WYPEŁNIENIE RAMY

Poniższa tabela pokazuje jakie moduły ECDL potwierdzają poszczególne kompetencje szczegółowe, w zakresie ramowych kompetencji DIGCOMP:

0001 0002

 

KOMPETENCJE

Jak widać wyraźnie, wszystkie kompetencje DIGCOMP na poziomie A i B mogą być potwierdzane egzaminami ECDL.

Poniższa tabela – w innym układzie – pokazuje wybrane moduły ECDL i kompetencje ramowe DIGCOMP, które można nimi potwierdzać:

MODUŁY ECDL

Projekty szkoleniowe mogą dotyczyć kilku kompetencji (z jednego lub kilku obszarów) ramy DIGCOMP na wybranym poziomie: A – podstawowym, B – średnio zaawansowanym lub C – zaawansowanym. Pokrycie wszystkich kompetencji z wszystkich obszarów, ani tym bardziej – wszystkich poziomów, nie jest wymagane. W szczególności dotyczy to poziomu C – wysokiego poziomu kompetencji zawodu informatyka i dlatego ten poziom w dalszych rozważaniach nie będzie występował.

Jak wynika z tabeli zbiorczej, WSZYSTKIE ramowe kompetencje DIGCOMP są wypełnione kompetencjami szczegółowymi, potwierdzanymi certyfikatami ECDL na poziomie zaawansowania A+B a także WSZYSTKIE ramowe kompetencje DIGCOMP o charakterze powszechnym (obszary 1, 2, 4 i kompetencja 3.1) są wypełnione kompetencjami szczegółowymi, potwierdzanymi certyfikatami ECDL na poziomie zaawansowania A. W zależności zaś od założeń projektu szkoleniowego, należy dobrać odpowiednią mieszankę modułów ECDL, na podstawie ich sylabusów (czyli wykazu sprawdzanych efektów uczenia się) przygotować program szkolenia, zrealizować go a następnie sprawdzić nabyte kompetencje cyfrowe słuchaczy odpowiednimi egzaminami ECDL, co na zakończenie potwierdzą certyfikaty ECDL DIGCOMP.

Podstawowym certyfikatem, skierowanym do osób wykazujących największą lukę kompetencyjną w zakresie TIK oraz posiadających największe potrzeby w dostępie do edukacji, w tym m. in. do osób o niskich kwalifikacjach i osób w wieku 50 lat i więcej, obejmującym swoim zakresem trzy obszary ramy DIGCOMP ma poziomie zaawansowania A (podstawowym) jest certyfikat e-Obywatel (e-Citizen), który może być wydawany jako ECDL PROFILE DIGCOMP 0 (e-Citizen). Obejmuje on wszystkie kompetencje z obszarów: Informacja + Komunikacja + Bezpieczeństwo oraz dodatkowo kompetencję 3.1. Egzamin e-Obywatel wraz z certyfikatem kosztuje netto 117,89 PLN (normalny) i 73,17 PLN (ulgowy). Opłaty ulgowe przysługują uczniom oraz studentom wszystkich typów studiów w wieku poniżej 26 lat, posiadającym odpowiednie legitymacje, a także emerytom 60+ posiadającym legitymację emerycką.

Dla obsłużenia ramy DIGCOMP na poziomie A+B – średnio zaawansowanym, przygotowano w roku 2015 21 certyfikatów ECDL PROFILE dla różnych zestawów obszarów i kompetencji DIGCOMP (w nawiasie podano ceny netto kompletu egzaminów – w zależności od liczby modułów – wraz z certyfikatem ECDL PROFILE, normalne (N) i ulgowe (U)):

Certyfikaty ECDL PROFILE DIGCOMP pokrywające między innymi także obszar Tworzenie treści, zostały zaprojektowane z założeniem, że kompetencje 3.1 Tworzenie treści i 3.2 Integracja i przetwarzanie treści dotyczą dwóch rodzajów treści: tekstów i arkuszy kalkulacyjnych (w opisach kompetencji mowa o kilku rodzajach treści). Dla niektórych zastosowań wystarczający dla wypełnienia założeń ramy jest jednak jakikolwiek rodzaj treści – dla tych przypadków, zamiast dwóch modułów: ECDL Przetwarzanie tekstów i ECDL Arkusze kalkulacyjne, certyfikat ECDL PROFILE DIGCOMP będzie dotyczył tylko jednego z nich. Jeśli tym modułem jest ECDL Przetwarzane tekstów, to po numerze certyfikatu ECDL PROFILE DIGCOMP będzie występowała litera T, jeśli zaś ECDL Arkusze kalkulacyjne – litera A, jeśli ECDL Web Editing – litera E itd.. I tak na przykład – certyfikat ECDL PROFILE DIGCOMP 14T, który (jak i ECDL PROFILE DIGCOMP 14) pokrywa obszary: Informacja + Komunikacja +Tworzenie treści + Rozwiązywanie problemów na poziomie zaawansowania A+B, składa się z 4 modułów: ECDL Podstawy pracy z komputerem (B1) + ECDL Podstawy pracy w sieci (B2) + ECDL Przetwarzanie tekstów (B3) + ECDL Rozwiązywanie problemów (S9) (N  201,62 PLN; U  282,94 PLN), zaś certyfikat ECDL PROFILE DIGCOMP 16A, który (jak i ECDL PROFILE DIGCOMP 16) pokrywa obszary: Informacja + Komunikacja + Tworzenie treści + Bezpieczeństwo + Rozwiązywanie problemów – na poziomie zaawansowania A+B, składa się z 5 modułów: ECDL Podstawy pracy z komputerem (B1) + ECDL Podstawy pracy w sieci (B2) + ECDL Arkusze kalkulacyjne (B4) + ECDL IT Security (S3) + ECDL Rozwiązywanie problemów (S9) (N 333,35 PLN; U  242,27 PLN). W taki sam sposób będą zbudowane certyfikaty ECDL PROFILE DIGCOMP 5T, 5A, 6T, 6A, 7T, 7A, 8T, 8A, 13T, 13A, 14A, 15T, 15A, 16T, 17T, 17A. W specjalnych zastosowaniach można też korzystać z innych modułów grupy ECDL STANDARD, związanych z tworzeniem takich treści jak obrazy, strony internetowe, prezentacje, bazy danych, projekty organizacyjne, projekty techniczne – ale to wymaga indywidualnych ustaleń i budowy nowych rodzajów certyfikatów ECDL PROFILE DIGCOMP.

Często pojawia się pytanie, które certyfikaty ECDL PROFILE DIGCOMP pokrywają wszystkie 21 kompetencji z wszystkich 5 obszarów ramy DIGCOMP? Jeśli nie brać pod uwagę poziomu zaawansowania (czyli dopuszczamy niektóre kompetencje na poziomie A a inne na poziomie A+B) to takimi certyfikatami są: 5-modułowy ECDL PROFILE DIGCOMP 14 (N  333,35 PLN; U  242,27 PLN) czy też 4-modułowe: ECDL PROFILE DIGCOMP 14A, ECDL PROFILE DIGCOMP 14T (N  282,94 PLN; U  201,62 PLN), ECDL PROFILE DIGCOMP 21 (N  435,78 PLN; U  315,44 PLN); jeśli natomiast potrzebujemy potwierdzenia wszystkich 21 kompetencji na poziomie A+B, to takim certyfikatem są 6-modułowe: ECDL PROFILE DIGCOMP 16 (N  383,76 PLN; U  282,92 PLN) i ECDL PROFILE DIGCOMP 19 (N 512,21 PLN; U 364,22 PLN) czy też 5-modułowe: ECDL PROFILE DIGCOMP 16A, ECDL PROFILE DIGCOMP 16T  (N  333,35 PLN; U  242,27 PLN), ECDL PROFILE DIGCOMP 19E (N 461,80 PLN; U 323,57 PLN) i ECDL PROFILE DIGCOMP 19T (N 333,35 PLN; U 242,27 PLN), ECDL PROFILE DIGCOMP 20 (N 486,19 PLN; U  356,09 PLN).

Dla pełnego obsłużenia obszarów Informacja i Komunikacja proponujemy – ze względu na odpowiednie wyposażenie kandydatów w kompetencje – weryfikację umiejętności dwoma modułami: ECDL Podstawy pracy z komputerem (B1) i ECDL Podstawy pracy w sieci (B2). Z minimalistycznego punktu widzenia, wystarczyłby tylko jeden moduł – ECDL Podstawy pracy w sieci (B2), jako że pokrywa on pełne obszary kompetencji Informacja i Komunikacja na poziomie A+B. W związku z tym można realizować certyfikaty ECDL PROFILE DIGCOMP 1, 2, 4, 9, 10, 12 w wersji minimalistycznej z literą M po numerze, które będą pomniejszone o moduł ECDL Podstawy pracy z komputerem (B1). I tak certyfikat ECDL PROFILE DIGCOMP 4M obejmie pełne 3 obszary Informacja, Komunikacja i Bezpieczeństwo a do weryfikacji tych kompetencji posłużą dwa moduły – ECDL Podstawy pracy w sieci (B2) i ECDL IT Security (S3) (N 182,12 PLN; U 120,32 PLN).

Certyfikacja ECDL uwzględnia weryfikację umiejętności tworzenia różnych treści i przetwarzania treści w ramach różnych aplikacji. Podstawowymi rodzajami treści, na których oparto konstrukcję wyżej wymienionych certyfikatów ECDL PROFILE DIGCOMP (5, 6, 7, 8, 13, 14, 15, 16) są teksty i arkusze kalkulacyjne. Jednakże istnieje także zapotrzebowanie na kwalifikacje cyfrowe związane z tworzeniem takich treści jak bazy danych, prezentacje, obrazy, projekty (przedsięwzięcia), strony internetowe czy projekty inżynierskie. I kompetencje 3.1 i 3.2 z ramy DIGCOMP mogą być wypełnione kompetencjami szczegółowymi, które są walidowane (poza modułami ECDL Przetwarzanie tekstów (B3) i ECDL Arkusze kalkulacyjne (B4)) także modułami ECDL Użytkowanie baz danych (S1), ECDL Grafika menedżerska i prezentacyjna (S2), ECDL Edycja obrazów (S4), ECDL Zarządzanie projektami (S5), ECDL Web Editing (S6), ECDL CAD 2D (S8). Dla różnych kombinacji modułów tworzenia treści będą uruchamiane – w miarę pojawiania się takich potrzeb – nowe certyfikaty ECDL PROFILE DIGCOMP. I tak na przykład pojawił się certyfikat ECDL PROFILE DIGCOMP 19, obejmujący wszystkie 21 kompetencji ramy DIGCOMP, będący pochodną certyfikatu ECDL PROFILE DIGCOMP 16, w którym moduł ECDL Arkusze kalkulacyjne (B4) został zastąpiony modułem ECDL Web Editing (S6).

Przykładowo, certyfikat ECDL PROFILE DIGCOMP 5, uzyskiwany po zdaniu egzaminów z modułów ECDL: B1, B3, B4 – będzie zaświadczał nabycie przez zdającego kompetencji z całego obszaru 3. Tworzenie treści na poziomie A + B a dodatkowo – z kompetencji 1.3, 2.1, 2.4, 4.1, 4.4, 5.1 na poziomie zaawansowania A i kompetencji DIGCOMP 1.3, 4.3 na poziomie zaawansowania B – zgodnie z sylabusami modułów B1, B3, B4, które powinny stanowić podstawę opracowania programu szkoleniowego. Komplet egzaminów wraz z certyfikatem będzie kosztował (ceny netto): 232,53 PLN – normalny i 160,97 PLN – ulgowy.

Warto mieć świadomość, że ponieważ do potwierdzania zdobytych przez uczestników szkoleń kompetencji trzeba zgodnie z „Wytycznymi…” użyć certyfikatów zewnętrznych, istniejących już na rynku, wiarygodnych, uznanych – program szkoleń należy dostosować do sylabusów wybranych certyfikatów; operacja odwrotna nie jest możliwa – nie można dostosować certyfikatu do programu szkolenia, nie można użyć certyfikatu do potwierdzania tylko części kwalifikacji, objętych jego sylabusem.

Możliwe jest tworzenie certyfikatów ECDL Profile, zawierających – obok innych modułów – także egzamin e-Obywatel.

Zgodnie z cytowanymi wcześniej „Wytycznymi…” do potwierdzania kompetencji należy użyć certyfikatu zewnętrznego, a więc takiego, który istnieje i został stworzony przez podmiot inny niż firma składająca wniosek projektowy. Wynika z tego, że program szkoleniowy należy dostosować do istniejących certyfikatów, bo tworzenie certyfikatów pod projekt nie wchodzi w rachubę.

Obecnie ogłaszane konkursy dotyczą podstawowych umiejętności komputerowych, nie ma więc potrzeby wskazywania pokrycia kwalifikacji modelowych ramy DIGCOMP certyfikatami ECDL na poziomie C, nie ma zresztą egzaminów i certyfikatów w ramach ECDL, które mogłyby być użyte do sprawdzania wszystkich kompetencji na tym poziomie (są dostępne jedynie dla niektórych kompetencji j- jak 3.1 i 3.2 z poziomu C) – poziomie, który jest poziomem zawodu informatyka – nie są też znane profesjonalne systemy certyfikacji, które by ten obszar w pełni zagospodarowały.

1.7. ECDL a priorytet inwestycyjny 10 (i)

Wsparcie w ramach priorytetu inwestycyjnego 10(i) może objąć kształtowanie i rozwijanie kompetencji cyfrowych uczniów lub słuchaczy, w tym z uwzględnieniem bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni i wynikających z tego tytułu zagrożeń. Zakres wsparcia obejmuje też podnoszenie kompetencji cyfrowych nauczycieli wszystkich przedmiotów, w tym w zakresie korzystania z narzędzi TIK zakupionych do szkół lub placówek systemu oświaty oraz włączania narzędzi TIK do nauczania przedmiotowego. W tym zakresie proponujemy certyfikat e-Nauczyciel (normalny 202,44 PLN) i ECDL IT Security (normalny 131,71 PLN, ulgowy 79,67 PLN).

 
1.8. DIGCOMP v.2.0

W czerwcu 2016 r. Komisja Europejska opublikowała – w części konceptualnego modelu odniesienia – wersję 2.0 ramy kompetencji cyfrowych DIGCOMP (jej polskie tłumaczenie, zrealizowane przez ECDL Polska, można znaleźć tutaj). Podkreślono, że jest to rama kompetencji dla obywateli, w odróżnieniu od ram dla użytkowników czy informatyków-profesjonalistów. Część druga, zawierająca opisy poziomów zaawansowania, zapowiadana jest na pierwszą połowę 2017 roku. Więcej informacji o ramie kompetencji cyfrowych DIGCOMP można znaleźć na polskojęzycznej stronie http://digcomp.org.pl/.

Poniższa tabela zawiera zaktualizowane w wersji 2.0 nazwy obszarów kompetencji (nadal jest ich 5) i poszczególnych kompetencji ramowych (nadal jest ich 21). Zmiany w stosunku do wersji 1.0 z roku 2013 zaznaczono kursywą i przekreśleniem.

Kompetencje wg ramy DIGCOMP v2.0
Najważniejszą zmianą jest rozszerzenie obszaru Informacja o umiejętność korzystania z danych i obszaru Komunikacja o współpracę (online). Podkreślono też cyfrowy charakter treści, których kompetencje dotyczą. Kompetencję Ochrona danych osobowych rozszerzono o ochronę prywatności. Uszczegółowione zostały opisy poszczególnych kompetencji ramowych.
Dużo większe zmiany pojawią się w drugiej części opracowania, gdyż (zgodnie z zapowiedziami) zamiast 3 poziomów zaawansowania rama będzie rozpisana na osiem poziomów zaawansowania, zgodnie z Europejską i Polską Ramą Kompetencji, przy czym dwa najwyższe nie będą dotyczyć powszechnych kompetencji cyfrowych „dla obywateli”.

Poniżej przedstawiamy pełny model pojęciowy ramy DIGCOMP 2.0:

 

Kompetencje Ramowe DIGCOMP

 

 

DIGCOMP 1.0 vs 2.0

 

2. Umiejętności komputerowe i ich certyfikacja

 

Według raportów Unii Europejskiej w roku 2012 47% ludności EU posiadało zerowe lub niewielkie umiejętności komputerowe (e-umiejętności). W Polsce ten odsetek był znacznie większy i wynosił 58%. Oznacza to, że ponad połowa mieszkańców naszego kraju nie była w stanie posługiwać się w pracy komputerem a ocenia się, że 90% wszystkich stanowisk pracy w Unii Europejskiej wymaga e-umiejętności! Te liczby pokazują jak wielka jest przepaść pomiędzy potrzebami i zasobami umiejętności komputerowych na rynku pracy.

Na poprawę tej sytuacji przeznaczono sporo środków z funduszy europejskich, zarówno w poprzedniej perspektywie finansowej 2007-2013 jak i perspektywie 2014-2020. Dużą rolę w rozwijaniu e-umiejętności odgrywał i odgrywa ECDL (Europejski Certyfikat Umiejętności Komputerowych) – dla projektów finansowanych z EFS w ramach poddziałania 9.6.2 w kończącej się perspektywie finansowej wprowadzono właśnie ECDL jako kryterium dostępu. Nic dziwnego – Europejski Certyfikat Umiejętności Komputerowych to jedyny tego typu certyfikat z prawdziwego zdarzenia, który można uzyskać w Polsce i na całym świecie (w 150 krajach).

Certyfikacja umiejętności komputerowych, potrzebnych w życiu codziennym czy na nieinformatycznych stanowiskach pracy, musi mieć – ze względu na liczbę potencjalnych kandydatów do certyfikacji – charakter powszechny, być wystandaryzowana i ekonomicznie dostępna, czyli tania. Konieczne jest też, aby walidacja kompetencji, prowadząca do takiej certyfikacji była niezależna od producentów sprzętu czy oprogramowania. W dobie integracji powinna także być niezależna od kraju, w którym jest prowadzona i zaświadczać o takich samych umiejętnościach kandydatów pochodzących z różnych krajów, kręgów kulturowych czy wykształcenia. Takie założenia spełnia właśnie ECDL, poza Europą znany jako ICDL (International Computer Driving Licence).

W naszym kraju egzaminy można zdawać w prawie 1000 autoryzowanych laboratoriach egzaminacyjnych, współpracujących z prawie 100 centrami egzaminacyjnymi, w których działa blisko 3000 egzaminatorów ECDL. Obecnie certyfikat ten posiada około 11 milionów ludzi na świecie, w Polsce – już ponad 200 tysięcy. W Polsce w roku 2014 rekordowo dużo osób uzyskało certyfikat ECDL – 44.995, co stanowi 28,6% wszystkich certyfikatów wydanych w naszym kraju od 1997 roku. Aby ten wynik uzyskać przeprowadzono w roku 2014 ponad 235 tysięcy egzaminów. W tym więc roku ECDL w sposób szczególny przysłużył się rozwijaniu e-umiejętności w Polsce – w systemie ECDL zarejestrowano blisko 50.000 kandydatów, co dało nam 3 miejsce na świecie – po Włoszech (ponad 120.000) i Wielkiej Brytanii (ponad 85.000). Te liczby pokazują, ile na naszym rynku pracy jest osób, które mogą legitymować się certyfikatem, potwierdzającym ich e-kompetencje.

W opublikowanym przez Komisję Europejską Manifeście w sprawie e-umiejętności 2014 (European Schoolnet, DIGITALEUROPE w ramach kampanii e-Skills for Jobs 2014, http://eskills-week.ec.europa.eu/c/document_library/get_file?uuid=7b6b2f62-1143-4240-8d64-7766a21f4a4d&groupId=2293353) czytamy: „IT jest kluczowym elementem wyróżniającym nowe produkty i usługi. Jednakże wykorzystaniu potencjału IT zagraża poważny niedobór osób dysponujących odpowiednimi umiejętnościami. Szerząca się potrzeba posiadania umiejętności w dziedzinie IT na wszystkich stanowiskach pracy oznacza, że promowanie i używanie certyfikatów dla początkujących, np. Certyfikatu Umiejętności Komputerowych (ECDL), będzie korzystne dla uczniów, organizacji i ogółu społeczeństwa”.

Certyfikację ECDL charakteryzuje obiektywizm, rzetelność w ocenie e-kompetencji, jasno określone wymagania dla poszczególnych certyfikatów, rygorystyczne przestrzeganie jakości procesu certyfikacji i zasad uzyskiwania certyfikatów. Jest to certyfikat stale aktualizowany, uwzględniający zmiany zachodzące w  świecie technologii informacyjnych i komunikacyjnych.